Τα τελευταία χρόνια γίνεται συνεχής αναφορά στη νέα εποχή της τεχνολογίας, της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης, με την υπόσχεση ότι η αύξηση της παραγωγικότητας θα επιστρέψει στους εργαζόμενους ως περισσότερος ελεύθερος χρόνος και καλύτερη ποιότητα ζωής. Παρουσιάζονται συχνά ως εικόνα ενός πιο “σύγχρονου” εργασιακού μέλλοντος. Στην πράξη όμως, η εικόνα είναι διαφορετική.
Η Διοίκηση του ΟΤΕ προωθεί νέα μοντέλα οργάνωσης του χρόνου εργασίας, τα οποία εμφανίζονται ως σύγχρονα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες των εργαζομένων. Γίνεται λόγος για μεγαλύτερη ευελιξία, καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή και ενίσχυση του λεγόμενου «work-life balance».
Τα μοντέλα εργασίας με βάση την παρουσίαση που έκανε η εργοδοσία είναι:
- 4ώρη εργασία με αντίστοιχες μειώσεις αποδοχών
- 4ήμερο – 10ωρο με ρεπό εντός της εβδομάδας
- 4ώρες γραφείο – 4 ώρες σπίτι
- 5ήμερο με 4 μέρες 10ώρο και 1 8ωρο ανά εβδομάδα με συσσώρευση άδειας
- 10 ημέρες τηλεργασίας από οποιοδήποτε χώρα εντός ΕΕ
Τα μοντέλα θα μπορούν να επιλέγονται εθελοντικά από τους εργαζόμενους για συγκεκριμένες εβδομάδες το χρόνο.
Αντί να συζητάμε πώς η τεχνολογική πρόοδος, η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να μειώσουν τον εργάσιμο χρόνο και να βελτιώσουν τη ζωή των εργαζομένων, συζητάμε πώς θα θεσμοθετηθούν μέσω Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας τα 10ωρα, η ακόμα μεγαλύτερη ευελιξία και η πληρωμή σε ρεπό/άδεια. Συζητάμε για σχήματα που προβλέπουν εργασία έως και 48 ώρες την εβδομάδα, για εργασία με αντίστοιχη μείωση αποδοχών και για ακόμα μεγαλύτερη προσαρμογή της ζωής του εργαζόμενου στις ανάγκες της επιχείρησης.
Η ίδια η ύπαρξη τέτοιων προτάσεων αποτελεί παραδοχή ότι ένας μισθός δεν επαρκεί για να καλύψει τις σύγχρονες ανάγκες μιας εργατικής – λαϊκής οικογένειας και ότι η σημερινή καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε ατομική υπόθεση, με τον εργαζόμενο να καλείται μόνος του να λύσει ζητήματα φροντίδας παιδιών, ηλικιωμένων και οικογενειακών υποχρεώσεων. Και όλα αυτά παρουσιάζονται ως «σύγχρονα μοντέλα εργασίας» και ως «θετική εξέλιξη» για τους εργαζόμενους.
Λίγους μήνες μετά την υπογραφή μιας ακόμη ΣΣΕ που κινείται στη λογική της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας της εταιρείας και όχι της ουσιαστικής ενίσχυσης των δικαιωμάτων και των μισθών των εργαζομένων, επιχειρείται ένα ακόμη βήμα στην ίδια κατεύθυνση.
Δεν είναι τυχαίο ότι την ίδια ώρα που τα κόμματα της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ ψήφιζαν στη Βουλή τους αντεργατικούς νόμους της διευθέτησης και της ευελιξίας, οι συνδικαλιστικές τους δυνάμεις στον ΟΤΕ αφαιρούσαν από τον Κανονισμό Προσωπικού τη ρητή κατοχύρωση του 5ήμερου – 8ωρου. Τότε άνοιγαν τον δρόμο για όσα σήμερα παρουσιάζονται ως «καινοτόμα» και «σύγχρονα» μοντέλα εργασίας.
Πρόκειται για ένα πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί διαχρονικά από αντεργατικές πολιτικές και νόμους, όπως του Χατζηδάκη, του Γεωργιάδη και της Κεραμέως, που νομιμοποιούν την ευελιξία προς όφελος της εργοδοσίας. Η εφαρμογή τους επιταχύνεται σήμερα, σε συνθήκες πολεμικής οικονομίας, όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και βαθύτερης εμπλοκής της χώρας στους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι αν οι 48 ώρες εργασίας θα εφαρμοστούν μέσω νόμου ή μέσω Συλλογικής Σύμβασης. Το ερώτημα είναι γιατί δεν συζητάμε την μείωση του εργάσιμου χρόνου.
Όταν η εργοδοσία μιλάει για «ευελιξία» και «work–life balance» σημαίνει εντατικοποίηση
Πίσω από τον όρο «ευελιξία» βρίσκεται μια συγκεκριμένη εργασιακή πραγματικότητα. Ο εργαζόμενος καλείται να προσαρμόζει τον χρόνο του στις ανάγκες της επιχείρησης, με τρόπο που οδηγεί σε μεγαλύτερη εντατικοποίηση και σε αστάθεια στην καθημερινότητά του. Η συνεχής πίεση για επίτευξη στόχων και η λογική του «raise the bar» μεταφράζονται σε αυξημένες απαιτήσεις και περιορισμό του πραγματικού ελεύθερου χρόνου, με συνέπεια τον περιορισμό του δημιουργικού, οικογενειακού και προσωπικού χρόνου, την αύξηση του άγχους και της ψυχολογικής πίεσης, καθώς και αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και στη συνολική ποιότητα ζωής.
Για τους εργαζόμενους, όλα αυτά δεν είναι θεωρητικά. Συνδέονται άμεσα με το κόστος ζωής, τη στέγαση, τις μετακινήσεις και την κάλυψη βασικών αναγκών των οικογενειών τους. Η έλλειψη επαρκών κοινωνικών δομών, όπως παιδικοί σταθμοί, ολοήμερα σχολεία και δομές φροντίδας ηλικιωμένων, μεταφέρει ολοένα και μεγαλύτερο βάρος στον ίδιο τον εργαζόμενο. Σε αυτό το πλαίσιο, η λεγόμενη “ευελιξία” δεν λειτουργεί ως διευκόλυνση, αλλά ως προσαρμογή της ζωής του στις ανάγκες της επιχείρησης.
Έχουμε και την εμπειρία και τη γνώση να αξιολογήσουμε αυτή την πραγματικότητα. Γνωρίζουμε ότι σήμερα, χάρη στην τεχνολογία, την αυτοματοποίηση και τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, πολλές εργασίες που στο παρελθόν απαιτούσαν πολύ περισσότερο χρόνο και προσωπικό ολοκληρώνονται πλέον πολύ πιο γρήγορα. Αντί αυτή η εξέλιξη να οδηγεί σε μείωση του εργάσιμου χρόνου και βελτίωση της ζωής των εργαζομένων, αξιοποιείται για εντατικοποίηση, για αύξηση της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας.
Οι δυνάμεις της ΕΔΕ, που βρίσκονται στην πλειοψηφία του σωματείου, ταυτίζονται με τις ανάγκες και τις κατευθύνσεις της εργοδοσίας, ανοίγουν τον δρόμο για την προώθηση και την εφαρμογή τέτοιων σχεδιασμών. Έχει συσσωρευτεί πολύ μεγάλη εμπειρία από τις Συλλογικές Συμβάσεις των τελευταίων ετών, η οποία δεν πρέπει να οδηγήσει σε απογοήτευση, αλλά να γίνει πείσμα για να αλλάξουμε οι εργαζόμενοι την κατάσταση. Έχουμε την δύναμη να διεκδικήσουμε καλύτερη ζωή.
Διεκδικούμε
- Καθιέρωση 7ωρου – 5ήμερου – 35ωρου με σταθερό ημερήσιο εργάσιμο χρόνο
- Ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς και ενίσχυση των κλιμακίων
- Ξεπάγωμα των τριετιών
- Κατοχύρωση του δικαιώματος πλήρους αποσύνδεσης εκτός ωραρίου
- Ουσιαστική ενίσχυση των γονικών αδειών με αποδοχές
- Κάλυψη του κόστους παιδικών σταθμών και summer camp έως 16 ετών
- Πλήρη κάλυψη του κόστους μετακίνησης προς και από την εργασία
- Μείωση ωραρίου, χωρίς μείωση μισθού, για γονείς που αποδεδειγμένα δεν έχουν πρόσβαση σε ολοήμερο σχολείο
